Thomas Rau op de Contacta – Duurzaamheid is lapmiddel

Standplaats Zeeland van ZB Planbureau heeft met het bezoek van Thomas Rau het praten en denken over circulaire economie een impuls gegeven. Rau bepleit een fundamenteel ander economisch systeem. Waarin productie en consumptie net zo zijn georganiseerd als de kringloop in de natuur.

Daarin gaan geen grondstoffen en energie verloren en bestaat geen schaarste. De omslag kan worden gemaakt als we twee dingen beseffen zegt Rau: ,,We leven dankzij de aarde. Onze kinderen zijn het belangrijkste wat we hebben. Dat vraagt ‘vooruitdenken’ om de problemen te voorkomen die ons bestaan en dat van de aarde bedreigen. Vooruitdenken voorkomt de schade en het verlies dat ons handelen veroorzaakt. ”

Op de Contacta zette Rau zijn visie aansprekend uiteen. ,,Als je het urgente niet vroegtijdig actueel maakt, ben je te laat. Zeeuwen hebben dat aan den lijve ervaren in 1953. De overheid heeft niet tijdig de dijken versterkt. De oplossing achteraf kostte het veelvoudige van wat een tijdige aanpak gekost zou hebben.”  ,,Op kerstavond van 1968 zagen we voor het eerst hoe de aarde er vanuit de ruimte uitzag. Toen ontstond het bewustzijn dat mensen aanzette tot aandacht voor het milieu, en later voor duurzaamheid en ‘cradle to cradle’. Maar dat leidt alleen tot het optimaliseren van het bestaande systeem. Terwijl dat systeem zelf niet klopt. Het is gebaseerd op winstmaximalisatie ten koste van grondstoffen. Ook bij recycling gaat grondstoffen in kwaliteit achteruit en deels verloren. Verbranden van restafval heet ‘thermische recycling’. Ik noem de ovens waarin dat gebeurt ‘grondstoffencrematoria’. De oplossing is grondstoffen een waarde geven. En de aarde als eigenaar ervan erkennen.

,,Wij zijn tijdelijk . Maar de gevolgen van onze tijdelijkheid zijn permanent.”  Thomas Rau wijst op de problemen met Thermphos. Die komen mede voort uit de scheiding van macht en verantwoordelijkheid. In de oude economie ontloopt de producent zijn verantwoordelijkheid en wentelt de schade af op de aarde en op de samenleving. De overheid heeft haar oren naar de ondernemer laten hangen. Zij moet zich in plaats daarvan als rentmeester opstellen en de kaders afbakenen en bewaken. Controle is achteraf praten. Net als dure oplossingen. Als de aarde eigenaar blijft van de grondstoffen ligt het verdienmodel van de producent in het omzetten ervan naar producten. ,,De grondstoffen zijn in bruikleen gegeven en hun waarde is vastgelegd in een paspoort. Zo krijgen grondstoffen een identiteit. En wat identiteit heeft gaat niet verloren.”

Producten als auto’s en koelkasten koop je niet meer, maar huur je. De producent blijft er als eigenaar verantwoordelijk voor. Producten, maar ook gebouwen worden als grondstoffendepots ontworpen. De grondstoffen die erin zijn opgeslagen kunnen door demontage weer vrijkomen en opnieuw worden gebruikt. Recycling is niet meer nodig. Utopie? Rau vertelde over de ver- en nieuwbouw van het gemeentehuis in Brummen. ,,De gemeente wilde een oplossing voor de komende 15 jaar. Want of ze na die tijd nog bestaat is niet zeker. Tijdens het ontwerpproces hebben leveranciers en fabrikanten meegedacht hoe over 20 jaar verschillende onderdelen van het gebouw weer uit elkaar kunnen worden gehaald. Na demontage nemen ze de onderdelen en grondstoffen weer terug om ze in een ander ontwerp opnieuw te gebruiken. “

In deze blog vindt u een deel terug van wat Thomas Rau de volle zaal op de Contacta voorhield.  In andere blogs meer, ook over de ontmoetingen met studenten en jongeren op 7 en 8 november.

Ik ben razend benieuwd wat u vindt van de denkbeelden van Thomas Rau. Wat spreekt u aan? Zijn er volgens u zwakke schakels in zijn denken? Wat is er nodig om een circulaire economie in Zeeland te realiseren? Zullen we het daar de komende tijd eens over hebben? En kijken wat we daar aan kunnen doen?

Nico Out

 

2 gedachten over “Thomas Rau op de Contacta – Duurzaamheid is lapmiddel

  • 10 november 2016 om 16:14
    Permalink

    Thomas Rau opent onze ogen: https://www.youtube.com/watch?v=aoQoz9tkz6Q
    Spullen worden letterlijk aan de lopende band gemaakt om kapot te gaan. Het doel van de huidige economie is steeds meer verkopen, de zogenaamde economische groei. Jarenlang is niet gekeken naar de milieukosten van grondstoffen aan de voorkant en de gevolgen van de steeds grotere bergen afval aan de achterkant. De vervuiler betaalt niet en volgende generaties zijn de dupe. Als we allemaal gaan denken als Thomas Rau kunnen we het tij keren. Ik doe mee.

    Beantwoorden
  • 12 november 2016 om 20:28
    Permalink

    Ben het helemaal met Rau en Trees eens. Als ik denk aan de jaren 60 toen mijn beide opa’s in het verzorgingstehuis zaten. Wat was er toen een aandacht voor en met elkaar. Zelfs hun lakens werden mooi gestreken. Nu zijn we ‘rijker’ dan ooit maar het leven is vervlakt. We hebben nergens geen tijd meer voor want we moeten ‘produceren’ produceren en vooral consumeren tot we er dood bij neervallen. Wat een ongelooflijke energie kost dit? Maar zijn we gelukkig met al die spullen ? Ik niet en wil er ook zo weinig mogelijk aan meedoen. Maar helaas ook wij zijn aan een mobiel bezig omdat er nergens meer een telefooncel is. En die mobiel moet ook nog regelmatig gebruikt worden want een half jaar niet gebruiken leverde gelijk een simkaart op die we weg konden gooien. Maar van mij hoeft dit helemaal niet. Het maakt me niet gelukkiger. Juist het omgekeerde, je spullen repareren (tot in den treure) geeft een band met je spullen. Reed nog 40 jaar op de fiets van schoonmoeder. Tot ie versleten was en nergens onderdelen meer te krijgen waren. Spullen hebben we meer dan genoeg maar echte aandacht voor elkaar ontbreekt.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

X

Pin It on Pinterest

X