Samenvatting symposium ‘Van lineair naar circulair bouwen’ 20 april 2017

 

symposium liggend

Op het symposium ‘Van Lineair naar circulair bouwen’ stond de vraag “Hoe krijgen wij Zeeland circulair?” centraal. Het Zeeuwse bedrijfsleven werd uitgedaagd om zich uit te spreken hoe zij omgaan met deze onvermijdelijke ontwikkeling. Nico Out interviewde daarbij Willem Böttger (Lector Biobased Bouwen Avans en HZ), Leon de Kok (commercieel directeur CascoTotaal), Erik Koremans (Manager Vastgoedbeheer en Onderhoud Rexel ) en Dorine Peters-van Dommelen (Directeur Vastgoed Emergis).

Het symposium vond plaats ter gelegenheid van de Opening van Werkplaats R, een initiatief van Rothuizen Architecten Stedenbouwkundigen. Werkplaats R, waarin de R staat voor Ruimte, is een voormalig bedrijfsgebouw naast De Silo waarin Rothuizen is gevestigd. De werkplaats is een plek waar studenten, (landschaps)architecten, stedenbouwkundigen, planologen, kunstenaars en leken met een visie of drive activiteiten kunnen ontplooien die betrekking hebben op ruimtelijke vraagstukken.

Circulair bouwen leidt tot gebruik van hernieuwbare materialen (biobased bouwen), minder energieverbruik, een langere levensduur en de mogelijkheid van hergebruik. In principe blijft de leverancier eigenaar van zijn product. Dat leidt volgens Thomas Rau, architect en pionier van de circulaire economie, tot optimaal hergebruik en minimaal energieverbruik. Circulair bouwen vraagt een andere benadering van opdrachtgever, architect, constructeur, leverancier, aannemer en sloper.

Hergebruik van materialen is één aspect van circulair bouwen. In de nieuwe kinder- en jeugdkliniek van Emergis combineert architect Taco Tuinhof dat met ‘passief bouwen’. Dat leidt tot optimale isolatie en ventilatie en extreem laag energiegebruik. De basis voor de kliniek wordt gevormd door materialen afkomstig van het kantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen. Dat is ongeveer 20 jaar geleden duurzaam gebouwd. De onderdelen zijn voor een groot deel demontabel. Het ontwerp van de kliniek is hierop afgestemd. Het ontwerp- en bouwproces wijkt flink af van de gangbare praktijk. Als de materialen eigendom blijven van de leveranciers heeft dat gevolgen voor het eigendomsrecht en de waarde van het gebouw. Daarom is er een multidisciplinair team samengesteld. Daarin zitten ook juristen en financiële experts. De regelgeving sluit niet altijd aan op de nieuwe ontwikkelingen. Tweedehands hout heeft vaak geen FSC-keurmerk, dus is gebruik verboden. Maar inmiddels mag het wel.

IMG_5924.JPG

Het kantoor van Rijkswaterstaat in Terneuzen levert een groot deel van de materialen voor de nieuwe kliniek van Emergis.

Anders denken, anders werken

De sloper van nu moet anders gaan denken. Hij biedt op het te slopen gebouw en wordt betaald om de materialen weer beschikbaar te krijgen voor andere projecten.  Veel aannemers hebben nog niet de kennis om circulair te bouwen. Om de ontwikkelingen te versnellen is het nodig om – in samenwerking met het onderwijs – kennisontwikkeling en kennisoverdracht te organiseren.

Ook het vak van ontwerper en producent verandert. Met biologische materialen kun je allerlei nieuwe combinaties maken. Je kunt bijvoorbeeld wortels van paddenstoelen gebruiken als isolatie. Door in voorbeeldprojecten samen te werken in  interdisciplinaire teams kun je de taal van de nieuwe materialen leren.  Daarbij ook het beroepsonderwijs betrekken. Als aannemer is het bijvoorbeeld moeilijk een prijs in te schatten voor iets wat je nog nooit gemaakt heb. Dat maakt het ook moeilijk om garantie te geven.

Zet in op bewustwording. Het is belangrijk om de waarde van biobased bouwen niet alleen in geld uit te drukken maar juist in comfort en gezondheid. Dat leidt tot een veranderende vraag. Begin op de basisschool. Ouders gaan voor gezondheid, dus begin bij bewoners. Oriënteer je internationaal. In Duitsland bijvoorbeeld, leggen ze de lat hoger Als mensen weten dat het beter wonen is zijn ze bereid er voor te betalen. Realiseer voorbeeldprojecten, laat mensen de leefkwaliteit ervan  ervaren en draag dat uit.

Waar kunnen we trots op zijn?

Willem Böttger : ,,We lopen in Nederland voorop als het gaat om de samenwerking onderwijs en bedrijven.”  Leon de Kok: ,,De biobased ontwikkelingen gaan snel!” ,,Wij werken mee aan mooie, circulaire projecten, zoals Tropicana in Rotterdam”, zegt Eric Koremans. ,,Ook zonder dat alle regels veranderd zijn kan er al veel.” ,,Ik ben blij dat ik voor het project van de nieuwe kinder- en jeugdkliniek een team heb kunnen vinden met mensen die vanuit verschillende achtergronden er samen aan werken!”, besluit Dorine Peters.

Dit is de samenvatting van het symposium. De uitgebreide weergave staat in twee delen voor u klaar op respectievelijk 29 mei en 5 juni. Wilt u reageren? Dat kan hier op de site en via een mail naar info@circulaireeconomiezeeland.nl. Daar kunt u ook meteen het volledige verslag aanvragen. 

 U kunt ook meedenken op onze Facebookpagina: circulaireeconomiezeeland.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

X

Pin It on Pinterest

X